تأثیر شاخص های شرایط پولی، مالی و ارزی بر قاچاق سوخت در ایران با استفاده از مدل خود رگرسیون برداری ساختاری

نویسندگان
زهرا هاشمی 1
نظر دهمرده 2
1 نویسنده مسئول، دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری ، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان ، ایران
2 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
چکیده
مقاله حاضر به بررسی تأثیر شاخص شرایط پولی، مالی و ارزی بر قاچاق سوخت و فرآورده‌های نفتی در اقتصاد ایران با به‌کارگیری مدل خودرگرسیون برداری ساختاری SVAR بر اساس داده‌های فصلی 1400-1390 ‌می‌پردازد

تکانه وارده از ناحیه تفاوت قیمت داخلی و فوب خلیج‌فارس فرآورده‌های نفتی، قاچاق سوخت دائماً قاچاق سوخت را تشدید می‌نماید و اثر آن فزاینده است. ضمناً تکانه وارده از سمت شاخص شرایط مالی و شاخص شرایط پولی چندان بااهمیت نبوده و تکانه وارده از سمت شاخص فشار بازار ارز ابتدا تأثیر منفی داشته و بعد از 5 دوره شوک صفر شده و تاثیر آن مثبت ‌می‌شود.

نتیجه‌گیری: نتایج تجزیه واریانس نشان می‌دهد طی دوره‌های مختلف، نوسانات متغیر قاچاق سوخت عمدتاً توسط تفاوت قیمت داخل کشور و خارج از آن توضیح داده می‌شود. در حقیقت حفظ قیمت سوخت و فرآورده‌های نفتی داخلی کمتر از برابری صادراتی، راه بسیار ناکارآمدی برای یارانه دادن به مصرف داخلی نفت است. علاوه بر ضایعات ناشی از قیمت پایین، رانت را برای قاچاقچیان فراهم کرده و عدم تعادل مالی کشور را بدتر می‌کند.
کلیدواژه‌ها
قاچاق سوخت
شاخص شرایط پولی
شاخص شرایط مالی
شاخص فشار بازار ارز
تفاوت قیمتی

عنوان مقاله English

Investigating the impact of monetary, financial and exchange market conditions on fuel smuggling in the Iranian economy using the SVAR model

نویسندگان English

Zahra Hashemi 1
Nazar Dahmarde 2
1 University of Sistan & Baluchestan
2 University of Sistan & Baluchestan
چکیده English

The article examines the impact of monetary, financial and exchange market pressure indexes on fuel and petroleum products smuggling in Iran's economy by applying SVAR structural vector autoregression model based on seasonal data of 1390-1400. the model results show that the impulse response from the domestic and FOB Persian Gulf price difference of petroleum products, fuel smuggling constantly aggravates and its effect is increasing. In addition, the impulse response of the financial condition index and monetary conditional index is not very important, and the impulse from the exchange market pressure index has a negative effect at first, and after 5 periods of shock, it becomes zero and its effect becomes positive.

The results of the variance decomposition analysis show that in different periods, the fluctuations of the fuel smuggling variable are explained by the difference between domestic and FOB Persian Gulf price differenence of petroleum products. In fact, fixing the domestic oil products price below the export parity price is a very inefficient way to subsidize domestic oil consumption. In addition to the waste caused by low price, it has provided rents for smugglers and worsens the country's fiscal imbalance.

کلیدواژه‌ها English

Fuel Smuggling
Monetary Condition Index
Financial Condition Index
Exchange Market Pressure Price Differencial
1. Aziani, A., Calderoni, F., & Dugato, M. (2021). Explaining the consumption of illicit cigarettes. Journal of Quantitative Criminology, 37, 751-789.
2. Akbarian, M., & Latifi-Rostami, M. (2021). A Framework for Combating against Iran’s Fuel Smuggling. Quarterly Journal of the Macro and Strate-gic Policies, 8(4), 654-673.
3. Arinze, P. E. (2011). The impact of oil price on the Nigerian economy. Journal of Research in National Development, 9(1), 211-215.
4. Bhagwati, J. N., & Srinivasan, T. N. (1974). Smuggling and trade policy. In Illegal transactions in international trade (pp. 27-38). North-Holland.
5. Dadpay, A. (2020). An analysis of fuel smuggling in the Middle East as a single multinational market. Journal of Industry, Competition and Trade, 20(4), 643-656.
6. Deardorff, A. V., & Stolper, W. F. (1990). Effects of smuggling under African conditions: A factual, institutional and analytic discussion. Weltwirtschaftliches Archiv, 116-141.
7. Eaton, T. (2021). Theft and smuggling of petroleum products. In The Routledge Handbook of Smuggling (pp. 260-271). Routledge.
8. Fattouh, B., & El-Katiri, L. (2013). Energy subsidies in the middle East and North Africa. Energy Strategy Reviews, 2(1), 108-115.
9. Garuba, D. S. (2010). Trans-border economic crimes, illegal oil bunkering and economic reforms in Nigeria. Policy brief series, 15, 1-23.
10. Graham, E. (2014). Syphoning Confidence: Piracy and Fuel Theft in Southeast Asia. RSIS Commentary, 227(2014), 18.
11. Ghoddusi, H., Morovati, M., & Rafizadeh, N. (2019). Foreign exchange shocks and gasoline consumption. Energy Economics, 84, 104472.
12. Karakasis, V. P. (2014). Oil Smuggling As A Variable In The Greek Crisis' Equation. Oil Smuggling As A Variable In The Greek Crisis' Equation.
13. Laudati, D., & Pesaran, M. H. (2021). Identifying the effects of sanctions on the Iranian economy using newspaper coverage. Journal of Applied Econometrics.
14. Maruyama Rentschler, J. E., & Hosoe, N. (2022). Illicit Schemes: Fossil Fuel Subsidy Reforms and the Role of Tax Evasion and Smuggling (No. 9907). The World Bank.
15. Mlachila, M. M., Ruggiero, M. E., & Corvino, D. (2016). Unintended Consequences: Spillovers from Nigeria’s Fuel Pricing Policies to Its Neighbor. International Monetary Fund.
16. Mozayani, A. H. (2021). The Political Economy of Commodity Smuggling (The Case of IR of Iran). Iranian Economic Review, 25(1), 121-135.
17. Roy, D. A. (1992). The hidden economy in Egypt. Middle Eastern Studies, 28(4), 689-711.
18. Saba, R. R., Beard, T. R., Ekelund Jr, R. B., & Ressler, R. W. (1995). The demand for cigarette smuggling. Economic Inquiry, 33(2), 189-202.
19. Wang, M. J. Y. (1994). Macroeconomic policies and smuggling: An analysis of illegal oil trade in Nigeria. International Monetary Fund.
20. Yalta, A. T., & Yalta, A. Y. (2016). The dynamics of fuel demand and illegal fuel activity in Turkey. Energy Economics, 54, 144-158.