عوامل مؤثر بر تمکین مالیاتی در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی: رویکرد داده‌های تابلویی با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته

نویسندگان
علی مهدی زاده
یاور دشت بانی
دانشگاه آزاد اسلامی ، علوم وتحقیقات تهران - ایران
چکیده
تمکین مالیاتی یکی از مهم‌ترین موضوعات در حوزه مدیریت اقتصادی است که به شفافیت مالی، عدالت اقتصادی، و افزایش منابع درآمدی دولت‌ها کمک می‌کند. در کشورهای عضو OECD، سیاست‌گذاری‌های مالیاتی طی سال‌های 1990 تا 2022 با هدف بهبود تمکین مالیاتی و ارتقای پایداری درآمدهای مالیاتی انجام شده است. پژوهش حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر تمکین مالیاتی در این کشورها پرداخته و از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) برای تحلیل داده‌های تابلویی استفاده کرده است. نتایج نشان می‌دهد که نرخ مالیات و مجذور آن تأثیری غیرخطی و معنادار بر تمکین مالیاتی دارند، به‌گونه‌ای که رابطه مثبت میان نرخ مالیات و تمکین مالیاتی تا یک سطح بهینه برقرار است، اما افزایش بیش از حد نرخ مالیات می‌تواند با کاهش تمکین مالیاتی همراه شود. همچنین، شاخص اشتغال تأثیری مثبت و معنادار بر تمکین مالیاتی داشته و نشان‌دهنده اهمیت اشتغال‌زایی در گسترش پایه‌های مالیاتی است. در مقابل، شاخص فساد تأثیری منفی و معنادار بر تمکین مالیاتی دارد، که بر لزوم کاهش فساد و افزایش شفافیت در نظام مالیاتی تأکید می‌کند. تولید ناخالص داخلی سرانه نیز تأثیری منفی بر تمکین مالیاتی نشان می‌دهد که می‌توان آن را به تغییرات ساختاری در اقتصاد و سیاست‌های مالیاتی کشورهای مورد مطالعه نسبت داد. با وجود این، نسبت درآمدهای مالیاتی به تولید ناخالص داخلی در کشورهای OECD روندی باثبات و نسبتا افزایشی داشته که بیانگر نقش اصلاحات و شفافیت در پایداری نظام مالیاتی این کشورها است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به طراحی سیاست‌های مؤثر برای بهبود تمکین مالیاتی در ایران کمک کند، از جمله تعیین نرخ بهینه مالیات، تقویت سیاست‌های اشتغال‌زا، افزایش شفافیت و کاهش فساد در نظام مالیاتی.
کلیدواژه‌ها
تمکین مالیاتی
نرخ مالیات
فساد
تولید ناخالص داخلی سرانه
روش گشتاورهای تعمیم‌یافته

عنوان مقاله English

Factors Influencing Tax Compliance in OECD Member Countries: A Panel Data Approach Using GMM

نویسندگان English

Ali Mehdizadeh
Yavar Dashtbany
چکیده English

Tax compliance is one of the most significant issues in the field of economic management, contributing to financial transparency, economic justice, and the enhancement of government revenue sources. In OECD member countries, tax policies between 1990 and 2022 have been designed to improve tax compliance and strengthen the sustainability of tax revenues. This study examines the determinants of tax compliance in these countries using the Generalized Method of Moments (GMM) for panel data analysis. The results indicate a nonlinear and significant effect of the tax rate and its squared term on tax compliance, suggesting that while a positive relationship exists between the tax rate and compliance up to an optimal threshold, excessive increases in tax rates may reduce compliance. Furthermore, the employment index has a positive and significant effect on tax compliance, highlighting the importance of job creation in expanding the tax base. In contrast, the corruption index has a negative and significant effect on compliance, emphasizing the need to reduce corruption and increase transparency within the tax system. Per capita GDP also exhibits a negative effect on tax compliance, which can be attributed to structural changes in the economy and the fiscal policies of the countries studied. Nevertheless, the ratio of tax revenue to GDP in OECD countries has remained relatively stable and slightly increasing, reflecting the role of reforms and transparency in sustaining their tax systems. The findings of this study can inform the design of effective policies to enhance tax compliance in Iran, including determining optimal tax rates, strengthening employment policies, improving transparency, and reducing corruption within the tax administration.

کلیدواژه‌ها English

tax compliance
tax rate
Corruption
GDP per capita
Generalized method of moments
16. Doerrenberg, Ph. & Peichl, A. (2017). Tax morale and the role of social norms and reciprocity Evidence from a randomized survey experiment. Publisher and distributor: ifo Institute – Leibniz Institute for Economic Research at the University of Munich.
17. Evans, C., Hansford, A., Hasseldine, J., Lignier, P., Smulders, S. & Vaillancourt, F. (2014). Small business and tax compliance costs: A cross-country study of managerial benefits and tax concessions. Journal of Tax Research, 12(2), p.453.
18. Fishbein, M. & Ajzen, I. (1977). Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Available at: https://www.researchgate.net/publication/233897090_Belief_attitude_intention_and_behaviour_A n_introduction_to_theory_and_research
19. Jones, Ch.R. (2009). Understanding and improving use-tax compliance: A theory of planned behavior approach. University of South Florida Scholar Commons.
20. Kiow, T.S., Salleh, M.F.M. & Kassim, A.A.B.M. (2017). The determinants of individual taxpayers’ tax compliance behaviour in peninsular malaysia. International Business and Accounting Research Journal, 1(1), p.26-43.
21. Lestari, U.P. & Sinambela, E.A. (2022). Information Technology Utilization and the Role of Improving Taxpayer Compliance. Bulletin of Science, Technology and Society, 1(2), p.11–13.
22. Ma, J. (2017). Taxpayers’ attitudes toward tax compliance in developed and developing countries: a critical review of the literature. Auckland University of Technology.
23. Madden, T.J., Ellen, P.S. & Ajzen, I. (1992). A Comparison of the Theory of Planned Behavior and the Theory of Reasoned Action. Personality and Social Psychology Bulletin, 18(1), p. 3-9.
24. Magner, N., Welker, R.B. & Campbell, T.L. (1996). Testing a Model of Cognitive Budgetary Participation Processes in a Latent Variable Structural Equations Framework. Accounting and Business Research, 27(1), p. 41-50.
25. Mahangila, D. (2017). The impact of tax compliance costs on tax compliance behaviour. Journal of Tax Administration, 3(1).
26. Manual, V. & Xin, A.Z. (2016). Impact of tax knowledge, tax compliance cost, tax deterrent tax measures towards tax compliance behavior: A survey on self-employed taxpayers in West Malaysia. Electronic Journal of Business and Management, 1(1), p.56-70.
27. Mimiaga, M.J., Reisner, S.L., Reilly, L., Soroudi, N. & Safren, S.A. (2009). HIV prevention: A comprehensive approach. In: J.L. Peterson & R.J. DiClemente (Eds.), HIV Prevention (Chapter 8 - Individual interventions, p. 203-239). https://doi.org/10.1016/B978-0-12-374235-3.00008-X
28. Nicoleta, B. (2011). A review of factors for tax compliance. Annals of “Dunarea de Jos, 17(1), p.69-76. Norman, P. & Smith, L. (1995). The theory of planned behavior and exercise: An investigation into the role of prior behavior, behavioral intentions and attitude variability. European Journal of Social Psychology, No.25, p.403–415.
29. Oladipupo, A.O. & Obazee, U. (2016). Tax Knowledge, Penalties and Tax Compliance in Small and Medium Scale Enterprises in Nigeria. iBusiness, No. 8, p. 1-9. http://dx.doi.org/10.4236/ib.2016.81001.
30. Ortega, D., Ronconi, L. & Sanguinetti, P. (2016). Reciprocity and willingness to pay taxes: evidence from a survey experiment in Latin America. Economía, 16(2), p.55-87.